ZŁOTE KREACJE - Jubileusz 50-lecia sztuki projektowania biżuterii (8 powtórzenie)

     Złote Kreacje to wystawa jubileuszowa. Mija bowiem 50 lat od założenia przez Lenę Kowalewicz Pracowni Projektowania Biżuterii przy PWSSP w Łodzi i tym samym narodzin łódzkiego środowiska złotniczego. Ekspozycja ta ma na celu ukazanie historii polskiego złotnictwa w okręgu łódzkim, jego przekształceń i ewolucji. To także doskonała sposobność do prześledzenia jak daleką drogę przeszła wizja Władysława Strzemińskiego, kluczowej postaci łódzkiego środowiska artystycznego, przetransponowana przez Lenę Kowalewicz na język biżuterii

.

   Tworząc Pracownię Projektowania Biżuterii Lena Kowalewicz stawiała sobie za cel postawienie znaku równości pomiędzy sztukami czystymi, jakich nauczano w ramach PWSSP, oraz biżuterią, dotychczas interpretowaną jedynie w kategoriach rzemiosła. Formę biżuterii niejednokrotnie przyrównywała do rzeźby, ustawiając pomiędzy obiema dyscyplinami znak równości. W rozważaniach formalnych i estetycznych nie pomijała postaci ludzkiej, jako podstawowego kryterium tworzenia biżuterii, które determinuje funkcjonalność przedmiotów. Lena Kowalewicz interpretowała biżuterię, jako obiekt indywidualizujący sylwetkę ludzką, noszący znaczenia i wchodzący w dialog z otoczeniem. Optowała również za stosowaniem często nietypowych dla tradycyjnej biżuterii materiałów. Jej studenci (i ona sama) nie stosowali złota i szlachetnych kamieni, a mosiądz, miedź oraz najróżniejsze odpady surowcowe i półfabrykaty. Podkreślała również znaczenie nowych tworzyw (np. plastiku), z których czerpać może biżuteria artystyczna. W ramach idei estetyzacji wytworów przemysłowych, współpracowała z przemysłem galanteryjnym i złotniczym. Jej założeniem dydaktycznym było indywidualne podejście do każdego studenta oraz przetransponowanie jego doświadczeń i wizji z innych dziedzin artystycznych na język biżuterii. Obok niej, Pracownię tworzyli: Barbara Rose, Andrzej Jakuszewski oraz Andrzej Jocz. W 1972 roku powstała druga, równoległa Pracownia Projektowania Galanterii Metalowej Przemysłowej, na czele której stanął prof. Zygmunt Ogrodowski. Z czasem obie pracownie połączono w Pracownię Projektowania Biżuterii i Galanterii, od 1984 roku kierowaną przez prof. Andrzeja Szadkowskiego.

      W 2002 roku Pracownię Projektowania Biżuterii i Galanterii przekształcono w dzisiejszą Katedrę Biżuterii, w ramach której funkcjonują 3 Pracownie - Podstaw Projektowania Biżuterii, Biżuterii, Projektowania Form Złotniczych - oraz pracownie warsztatowe, m.in. Pracownia Technologii Emalii. To jedyne takie miejsce w Polsce, gdzie zarówno młodzież jak i działający już artyści mogą zdobyć wykształcenie od doskonalenia warsztatu, poprzez historię biżuterii i podstawy marketingu, uzyskując tytuł magistra sztuki. Aktualny zespół dydaktyczny tworzą uznani artyści, m.in. prof. Andrzej Szadkowski (od 1995 - pierwszy w Polsce profesor w specjalizacji: projektowanie biżuterii; długoletni kierownik Katedry Biżuterii i jej założyciel) oraz prof. Andrzej Boss (od 2008 roku pełniący funkcję kierownika Katedry). Od 1998 przy Kolegium Mody na Wydziale Tkaniny i Ubioru utworzono studia licencjackie ze specjalnością "projektowanie biżuterii", które od 2001 roku kontynuować można na Magisterskich Studiach Uzupełniających.

     Wykładowcy, absolwenci i studenci Katedry Biżuterii mogą poszczycić się wieloma znaczącymi osiągnięciami. Biorą udział w licznych wystawach i konkursach w Polsce i na świecie, wygrywając nagrody i umieszczając łódzką szkołę w czołówce uczelni kształcących artystów-złotników. Ich prace znajdują się w wielu kolekcjach muzealnych, m.in. w Schmuckmuseum w Pforzheim, Muzeum Ceskeho Raje w Turnowie, Muzeum Okręgowym w Gliwicach, Muzeum Miedzi w Legnicy, Muzeum Sztuki Złotniczej w Kazimierzu Dolnym oraz Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi. Ostatnie dziesięciolecie zaowocowało nie tylko zmianami personalnymi w ramach Katedry, ale również nawiązaniem współpracy z wieloma ważnymi imprezami biżuteryjnymi w Polsce i na świecie. Łódzka Katedra obecna jest na najważniejszych targach biżuterii w Polsce - Amberif i Złoto Srebro Czas, a także współpracuje z monachijską Inhorgentą oraz Internationale Handwerksmesse. W ramach tej ostatniej, w tym roku już po raz 49., zorganizowano słynną wystawę "Schmuck 2008", w której jedynymi prezentowanymi pracami z Polski były realizacje prof. Andrzeja Szadkowskiego. Dzięki staraniom łódzkiego środowiska złotniczego ta niezwykła wystawa po raz pierwszy w historii trafiła do Łodzi i pokazywana była wraz z przeglądem prac pedagogów, absolwentów i studentów Katedry, będącym preludium do aktualnej, jubileuszowej wystawy. Złote Kreacje, celebrujące w 2009 roku jubileusz 50-lecia istnienia Katedry Biżuterii w Łodzi i łódzkiego środowiska złotniczego, doczekały się wielu kolejnych odsłon, m.in. w Monachium podczas Internationale Handwerksmesse 2009 ,,Handwerk & Design", w Galerii Sztuki Współczesnej we Włocławku, w Galerii Stanków we Wrocławiu, Muzeum Okręgowym w Toruniu, Muzeum Okręgowym w Sandomierzu, Akademii Sztuk Pięknych w Łodzi i Muzeum Bursztynu w Gdańsku.

           Złote Kreacje to wystawa wyjątkowa, ilustrująca proces przemian, jakie przeszło zjawisko biżuterii artystycznej od 1959 do 2009 roku. To prezentacja dorobku ludzi, którzy swoimi obiektami udowodnili, że biżuteria to sztuka "czysta", równa rzeźbie i malarstwu. Kontynuując ideologię Władysława Strzemińskiego (który wciąż silnie wpływa na łódzką Akademię Sztuk Pięknych) i Leny Kowalewicz-Wegner (spiritus movens Katedry Biżuterii), artystów z łódzkiego kręgu złotniczego można przypisać do tzw. "łódzkiej szkoły projektowania". Ich współczesny, najwybitniejszy spadkobierca, prof. Andrzej Szadkowski oraz aktualny Kierownik Katedry prof. Andrzej Boss, wraz z dzisiejszym gronem pedagogicznym, kultywują idee swych wielkich poprzedników, tworząc znaczące centrum edukacji dla artystów-złotników. Prezentowane dziś Złote Kreacje są dowodem na to, że tradycja i założenia "łódzkiej szkoły projektowania" nie odeszły w zapomnienie i wychowują kolejne pokolenia wybitnych artystów.

/katalog “Złote Kreacje”, fragment tekstu autorstwa p. Ewy Bromberkowskiej/